Schending van het Nederlandse- en EU-kartelverbod is in beginsel een onrechtmatige daad. Als u vindt dat uw onderneming door zo’n overtreding benadeeld is, dan zult u eerst uw vordering
moeten bewijzen. Dit bewijs betreft zowel de schending van het kartelverbod als de hierdoor ontstane schade.

Beschikking

Indien de Europese Commissie of de ACM een inbreuk op het mededingingsrecht heeft vastgesteld in een beschikking, betekent dit in de praktijk doorgaans dat daarmee de onrechtmatigheid is aangegeven. De nationale rechter dient ook uit te gaan van de geldigheid
van de beschikking, ook indien daartegen beroep is ingesteld. Dat kan anders zijn indien in redelijkheid twijfel kan bestaan over de juistheid van de beschikking (hetgeen bijv. aanleiding zou kunnen geven tot aanhouding van de zaak) , maar dat zal in de praktijk niet snel worden aangenomen.

Bewijs

Dit neemt niet weg dat benadeelden in hun schadevergoedingsprocedures nog steeds op een
aantal onderdelen bewijs zullen moeten leveren. Denk aan het bewijs van ontstane schade en aan de causaliteit tussen het onrechtmatige gedrag van de karteldeelnemers en de door gedupeerden geleden schade.

In veel gevallen zal het essentieel of in ieder geval zeer welkom zijn voor gedupeerden, om daarbij te beschikken over bepaalde marktinformatie betreffende de bedrijfsvoering van de karteldeelnemer(s). De vraag is daarbij welke mogelijkheden gedupeerden hebben om dergelijk bewijs te vergaren.

Exhibitieplicht

De exhibitieplicht biedt belanghebbenden de mogelijkheid tot kennisneming van een bewijsmiddel dat aan hen in beginsel wel bekend is, maar niet in hun bezit. De gewenste documenten dienen hierbij wel precies aangeduid te worden.

Uit jurisprudentie volgt dat een rechtbank een praktische benadering hanteert ten opzichte van informatieverzoeken in schadevergoedingszaken voor kartelschade.

Toegang tot bewijs mededingingsautoriteiten

Mededingingsautoriteiten verzamelen informatie uit hoofde van de hun toekomende bevoegdheden. Zeker in het geval van clementie, ontvangt een mededingingsautoriteit veel informatie over een kartelzaak.

De nieuwe Richtlijn schadevergoedingsacties is vrij resoluut met betrekking tot documenten
die mededingingsautoriteiten hebben verkregen in een clementie-procedure: zij mogen niet verstrekt worden aan gedupeerden.

(Nog) geen beschikking?

Uiteraard blijft het mogelijk een schadevergoedingsactie te starten zonder dat een mededingingsautoriteit (reeds) heeft opgetreden, maar het zal dan veel moeilijker zijn als eisende partij je gelijk te halen.

De informatie die nodig is om een inbreuk aan te tonen, bevindt zich in de administratie van de betrokken bedrijven. Op deze informatie is niet zomaar door middel van een simpel beroep op artikel 843a Rv (de exhibitieplicht) beslag te leggen. Het vinden van mogelijk belastend
materiaal vergt het doorzoeken van grote hoeveelheden data. Om zeker te zijn dat men geen belastend materiaal mist, dient eigenlijk de gehele digitale en administratieve administratie van een bedrijf doorzocht te worden. Dit is geen operatie die mogelijk is op basis van genoemd artikel.

NB De implementatietermijn van de Richtlijn 2014/104/EU loopt af in december van dit jaar. In bovenstaand artikel is wel rekening gehouden met de inhoud van de Richtlijn maar niet met de precieze wijze waarop lidstaten (in casu NL) deze in wetgeving hebben omgezet.